Ngữ pháp tiếng Nhật

尊敬動詞（いらっしゃる・おっしゃる・召し上がる…） nghĩa là gì? Ngữ pháp N4

尊敬動詞（いらっしゃる・おっしゃる・召し上がる…） nghĩa là động từ tôn kính đặc biệt.

Thông tin tra cứu
Cấp (ước tính theo khung JLPT)	N4
Cấu trúc	いる／行く／来る → いらっしゃる言う → おっしゃる食べる／飲む → 召し上がる見る → ご覧になるする → なさるくれる → くださる知っている → ご存じだ
Romaji	sonkei dōshi
Nghĩa	động từ tôn kính đặc biệt

Cách nối

Chia bình thường	召し上がる → 召し上がります, ご覧になる → ご覧になります
Nhóm chia giống nhau	いらっしゃる／おっしゃる／なさる／くださる → い + ます
Chia ます đặc biệt	いらっしゃる → いらっしゃいます (KHÔNG phải いらっしゃります)

Một số động từ thông dụng có hẳn một từ tôn kính riêng, không theo công thức.

Đây là nhóm từ phải học thuộc, không suy ra được. Bù lại chúng là những động từ dùng nhiều nhất nên rất đáng học.
Chú ý cực kỳ quan trọng về cách chia: いらっしゃる, おっしゃる, なさる, くださる đều kết thúc bằng る nhưng khi chia sang ます thì り biến thành い — いらっしゃいます, おっしゃいます, なさいます, くださいます. Đây là chỗ người học sai nhiều nhất.
いらっしゃる gánh tới 3 nghĩa: いる (có mặt), 行く (đi), 来る (đến). Phải nhìn ngữ cảnh mới biết nghĩa nào. Câu 先生はどちらへいらっしゃいますか nghĩa là "thầy đi đâu ạ?".
Tất cả những từ này chỉ dùng cho hành động của người khác. Mỗi từ đều có một từ khiêm nhường "song sinh" dùng cho mình: いらっしゃる ↔ 参る, おっしゃる ↔ 申す, 召し上がる ↔ いただく, ご覧になる ↔ 拝見する.

田中(たなか)先生(せんせい)は今(いま)、教室(きょうしつ)にいらっしゃいます。
Thầy Tanaka bây giờ đang ở trong lớp học ạ.
お名前(なまえ)は何(なん)とおっしゃいますか。
Xin hỏi quý danh của ngài là gì ạ?
この写真(しゃしん)をご覧(らん)になりましたか。
Ngài đã xem bức ảnh này chưa ạ?
どうぞ、ケーキを召(め)し上(あ)がってください。
Xin mời ngài dùng bánh ạ.

いらっしゃいませ (câu chào khách trong cửa hàng) chính là từ này ở dạng mệnh lệnh lịch sự.
ご存じですか = "ngài có biết không?" — còn khi nói mình biết thì dùng 存じております, không dùng ご存じ cho bản thân.

Học theo CẶP tôn kính ↔ khiêm nhường sẽ nhớ nhanh gấp đôi và tránh được đúng loại bẫy mà đề N4 hay giăng.