Xin nghỉ phép và báo nghỉ ốm

日本(にほん)の法律(ほうりつ)では、会社(かいしゃ)に六(ろっ)か月(げつ)以上(いじょう)続(つづ)けて勤(つと)め、決(き)まった出勤日(しゅっきんび)の八割(はちわり)以上(いじょう)出(で)た人(ひと)には、年(ねん)に十日(とおか)の有給休暇(ゆうきゅうきゅうか)が与(あた)えられます。その後(のち)は勤続(きんぞく)年数(ねんすう)に応(おう)じて、日数(にっすう)が増(ふ)えていきます。

Theo luật Nhật, người làm liên tục từ sáu tháng trở lên cho công ty và đi làm ít nhất tám phần mười số ngày làm việc quy định sẽ được cấp mười ngày nghỉ phép có lương mỗi năm. Sau đó số ngày tăng dần theo số năm làm việc.

有給休暇(ゆうきゅうきゅうか)は労働者(ろうどうしゃ)の権利(けんり)で、理由(りゆう)を詳(くわ)しく言(い)う義務(ぎむ)はありません。また、十日(とおか)以上(いじょう)の有給休暇(ゆうきゅうきゅうか)がある人(ひと)は、年(ねん)に五日(いつか)は必(かなら)ず取(と)らなければならないという決(き)まりも、2019年(ねん)から始(はじ)まりました。

Nghỉ phép có lương là quyền của người lao động và không có nghĩa vụ giải thích lý do chi tiết. Ngoài ra, từ năm 2019 còn có quy định người có từ mười ngày phép trở lên phải nghỉ ít nhất năm ngày mỗi năm.

とはいえ、実際(じっさい)には、周(まわ)りの人(ひと)に迷惑(めいわく)をかけたくないと感(かん)じて、休(やす)みを言(い)い出(だ)しにくい人(ひと)も多(おお)いです。だからこそ、早(はや)めの連絡(れんらく)と、丁寧(ていねい)な言葉(ことば)が助(たす)けになります。

Tuy vậy, trên thực tế nhiều người ngại nói chuyện nghỉ vì không muốn gây phiền cho người xung quanh. Chính vì thế, liên lạc sớm và lời lẽ lịch sự sẽ giúp ích.

会社(かいしゃ)によっては、半日(はんにち)や時間(じかん)の単位(たんい)で有給休暇(ゆうきゅうきゅうか)を取(と)れる制度(せいど)もあります。夏(なつ)や年末年始(ねんまつねんし)の休(やす)みなど、会社(かいしゃ)が独自(どくじ)に決(き)めている休暇(きゅうか)もあるので、就業規則(しゅうぎょうきそく)で確認(かくにん)しておくと便利(べんり)です。

Tùy công ty, có chế độ cho nghỉ phép có lương theo nửa ngày hoặc theo giờ. Cũng có những kỳ nghỉ do công ty tự quy định như nghỉ hè hay nghỉ cuối năm đầu năm, nên xem trước trong nội quy lao động sẽ tiện.

休暇(きゅうか)を取(と)りたい日(ひ)が決(き)まったら、できるだけ早(はや)めに直属(ちょくぞく)の上司(じょうし)に相談(そうだん)します。会社(かいしゃ)の仕事(しごと)が忙(いそが)しい時期(じき)は避(さ)け、チームの予定(よてい)を確認(かくにん)してから申請(しんせい)すると、断(ことわ)られにくくなります。

Khi đã chọn được ngày muốn nghỉ, hãy trao đổi với cấp trên trực tiếp càng sớm càng tốt. Tránh thời kỳ công ty bận rộn, kiểm tra lịch của nhóm rồi mới xin thì khó bị từ chối hơn.

理由(りゆう)を聞(き)かれたときは、「私用(しよう)のため」と答(こた)えれば十分(じゅうぶん)です。用事(ようじ)の詳(くわ)しい内容(ないよう)まで話(はな)す必要(ひつよう)はありません。

Khi được hỏi lý do, trả lời 「私用のため」 (vì việc riêng) là đủ. Không cần nói chi tiết nội dung việc.

部下(ぶか)「課長(かちょう)、お忙(いそが)しいところ恐(おそ)れ入(い)ります。来月(らいげつ)の十五日(じゅうごにち)に、有給休暇(ゆうきゅうきゅうか)をいただきたいのですが、よろしいでしょうか。」

Cấp dưới: “Thưa trưởng phòng, xin lỗi đã làm phiền lúc anh bận. Em muốn xin nghỉ phép có lương vào ngày 15 tháng sau, được không ạ?”

課長(かちょう)「十五日(じゅうごにち)ね。ちょっと待(ま)ってね。……その日(ひ)は特(とく)に会議(かいぎ)もないから、大丈夫(だいじょうぶ)だよ。」

Trưởng phòng: “Ngày 15 à. Đợi chút nhé... Hôm đó không có cuộc họp nào đặc biệt nên được thôi.”

部下(ぶか)「ありがとうございます。休(やす)み前(まえ)に、仕事(しごと)の引(ひ)き継(つ)ぎをしっかりしておきます。緊急(きんきゅう)の場合(ばあい)は、鈴木(すずき)さんにお願(ねが)いしてありますので。」

Cấp dưới: “Cảm ơn anh. Trước khi nghỉ em sẽ bàn giao công việc cẩn thận. Trường hợp khẩn cấp em đã nhờ anh Suzuki rồi ạ.”

休(やす)みが決(き)まったら、関係者(かんけいしゃ)にメールで知(し)らせます。「十月(じゅうがつ)十五日(じゅうごにち)は休暇(きゅうか)をいただいております。ご不便(ふべん)をおかけしますが、よろしくお願(ねが)いいたします」と書(か)けば十分(じゅうぶん)です。

Khi đã quyết nghỉ, hãy thông báo cho người liên quan qua email. Chỉ cần viết 「十月十五日は休暇をいただいております。ご不便をおかけしますが、よろしくお願いいたします」 là đủ.

病気(びょうき)やけがで急(きゅう)に休(やす)むときは、始業時間(しぎょうじかん)より前(まえ)に、電話(でんわ)で上司(じょうし)に連絡(れんらく)するのが基本(きほん)です。メールやチャットだけでは、気(き)づかれない可能性(かのうせい)があります。会社(かいしゃ)によっては、メールでよいと決(き)めているところもあるので、ルールを確認(かくにん)しておきましょう。

Khi nghỉ đột xuất vì bệnh hay chấn thương, nguyên tắc là gọi điện báo cấp trên trước giờ bắt đầu làm việc. Chỉ nhắn email hoặc chat có thể không được chú ý. Có công ty quy định gửi email là được nên hãy xác nhận quy định của công ty mình.

部下(ぶか)「おはようございます。グエンです。昨夜(さくや)から熱(ねつ)が出(で)てしまい、本日(ほんじつ)はお休(やす)みをいただきたいのですが、よろしいでしょうか。」

Cấp dưới: “Chào buổi sáng, em là Nguyen. Từ tối qua em bị sốt nên hôm nay em xin nghỉ, có được không ạ?”

課長(かちょう)「それは大変(たいへん)だね。無理(むり)をしないで、ゆっくり休(やす)んでください。仕事(しごと)の方(ほう)は大丈夫(だいじょうぶ)?」

Trưởng phòng: “Vậy thì vất vả rồi. Đừng cố, hãy nghỉ ngơi cho khỏe. Còn công việc thì sao, ổn không?”

部下(ぶか)「申(もう)し訳(わけ)ございません。今日(きょう)の十時(じゅうじ)の打(う)ち合(あ)わせは、鈴木(すずき)さんに代(か)わっていただけないか、お願(ねが)いしてみます。資料(しりょう)は共有(きょうゆう)フォルダに入(い)れてあります。」

Cấp dưới: “Em xin lỗi. Buổi họp lúc mười giờ hôm nay, em sẽ thử nhờ anh Suzuki thay em. Tài liệu em đã để trong thư mục chung.”

休(やす)みの理由(りゆう)を聞(き)かれたら、「発熱(はつねつ)のため」「体調不良(たいちょうふりょう)のため」のように、短(みじか)く具体的(ぐたいてき)に伝(つた)えます。数日(すうじつ)休(やす)む場合(ばあい)は、病院(びょういん)の診断書(しんだんしょ)を求(もと)められることもあります。

Khi được hỏi lý do nghỉ, hãy nói ngắn gọn và cụ thể, như 「発熱のため」 hay 「体調不良のため」. Nếu nghỉ vài ngày, có khi sẽ được yêu cầu giấy chẩn đoán của bệnh viện.

休(やす)みが明(あ)けたら、まず朝(あさ)のあいさつで、「先日(せんじつ)は急(きゅう)にお休(やす)みをいただき、ご迷惑(めいわく)をおかけしました。おかげさまで、すっかり良(よ)くなりました」と一言(ひとこと)伝(つた)えます。代(か)わりに仕事(しごと)をしてくれた人(ひと)には、個別(こべつ)にお礼(れい)を言(い)うのも忘(わす)れずに。

Sau khi nghỉ xong, trong lời chào buổi sáng, hãy nói một câu 「先日は急にお休みをいただき、ご迷惑をおかけしました。おかげさまで、すっかり良くなりました」. Đừng quên cảm ơn riêng người đã làm thay công việc.

体調(たいちょう)がまだ戻(もど)っていないのに、無理(むり)に出社(しゅっしゃ)するのは、かえって周(まわ)りに病気(びょうき)をうつしてしまうこともあるので、避(さ)けた方(ほう)がいいでしょう。

Nếu sức khỏe chưa hồi phục mà cố đi làm, có khi lại lây bệnh cho người xung quanh, nên tốt nhất tránh làm vậy.

休(やす)みを取(と)ることは、わがままではなく、長(なが)く働(はたら)き続(つづ)けるために必要(ひつよう)なことです。早(はや)めの連絡(れんらく)、引(ひ)き継(つ)ぎ、そして感謝(かんしゃ)の言葉(ことば)。この三(みっ)つがあれば、気持(きも)ちよく休(やす)めます。休(やす)み明(あ)けに笑顔(えがお)で「ただいま戻(もど)りました」と言(い)えるように、準備(じゅんび)しておきましょう。

Nghỉ phép không phải ích kỷ mà là điều cần thiết để làm việc lâu dài. Liên lạc sớm, bàn giao và lời cảm ơn: có ba điều này thì bạn có thể nghỉ một cách thoải mái. Hãy chuẩn bị để khi quay lại có thể mỉm cười nói 「ただいま戻りました」.