Khái niệm 年度: Năm tài chính bắt đầu từ tháng 4
Ở Việt Nam, năm tài chính thường trùng năm dương lịch. Ở Nhật, cơ quan nhà nước chạy theo 年度 (năm tài chính từ 1/4 đến 31/3 năm sau), và kết toán vào tháng 3 (3月決算) cũng là lựa chọn phổ biến nhất của các công ty niêm yết. Không phải công ty nào cũng vậy, nhưng khách của SIer phần lớn là cơ quan nhà nước và công ty lớn, nên lịch dự án IT chịu ảnh hưởng rất rõ.
Từ vựng quan trọng
- 年度末ねんどまつ
- Thời điểm cuối năm tài chính (tháng 3)
- 決算けっさん
- Quyết toán tài chính, chốt sổ sách năm
- 繁忙期はんぼうき
- Mùa bận rộn cao điểm trong năm
Cơn lốc "chạy nước rút" tháng 3 (年度末の駆け込み)
Ngân sách IT thường được cấp theo từng năm tài chính. Ở cơ quan nhà nước và nhiều công ty, tiền không tiêu hết trong năm có thể bị thu lại, hoặc năm sau bị cắt bớt, nên cuối năm hay có những đơn hàng "tiêu cho hết" (予算消化). Nhiều hợp đồng cũng chốt hạn 検収 (nghiệm thu) trước 31/3 để kịp tính vào năm tài chính đó, cả với bên khách lẫn bên làm.
Vì vậy với nhiều dự án, tháng 1 đến tháng 3 là mùa cao điểm (繁忙期, はんぼうき): release dồn dập, nghiệm thu gấp và giờ làm thêm tăng. Một số dự án còn có đợt bận nhỏ hơn quanh tháng 9, lúc các công ty kết toán tháng 3 chốt sổ nửa năm (中間決算).
Tháng 4: Khởi đầu mới và mùa nhân viên mới (新入社員)
Qua tháng 3, tháng 4 có không khí khác hẳn. Sinh viên mới tốt nghiệp vào công ty cùng lúc (4月入社, vì Nhật tuyển sinh viên mới theo đợt), nhiều người được điều chuyển bộ phận (異動), và các dự án dùng ngân sách năm mới bắt đầu.
Với team IT, tháng 4 thường là lúc đón người mới, cập nhật tài liệu hướng dẫn và kèm người mới làm việc thực tế (OJT). Phía khách cũng có thể đổi người phụ trách; nhớ gửi lời chào và bàn giao thông tin cho người mới bên khách.
Mẫu câu quen thuộc mùa quyết toán
年度末のリリースに向けて、スケジュールを調整しています。
Chúng tôi đang điều chỉnh lịch trình hướng tới đợt phát hành vào cuối năm tài chính.
来年度の予算が確定次第、新しい開発案件が始まる予定です。
Khi ngân sách năm tài chính tới được chốt, dự án phát triển mới sẽ bắt đầu.
4月に入社する新入社員向けに、環境構築の手順書を準備します。
Tôi sẽ chuẩn bị tài liệu hướng dẫn cài đặt môi trường cho nhân viên mới vào công ty tháng 4.
Lời khuyên giữ sức
Biết chu kỳ này, bạn chủ động được kế hoạch của mình: giai đoạn tháng 1 đến 3 (quý cuối của năm tài chính) nên tránh xin nghỉ dài, còn kỳ nghỉ dài thì để sau cao điểm, chẳng hạn ghép vào Golden Week. Muốn biết dự án mình có theo nhịp này không, cứ hỏi leader hạn nghiệm thu của hợp đồng là khi nào.