Hiện tượng tiếng Nhật quán xá
Nhiều du học sinh và người lao động Việt Nam bắt đầu tiếp xúc với xã hội Nhật Bản thông qua các công việc làm thêm (baito) tại nhà hàng, quán cà phê hay cửa hàng tiện lợi (konbini). Tại đây, bạn học theo các câu nói của tiền bối đi trước. Thế nhưng, một số câu trong đó bị gọi là バイト敬語 (kính ngữ làm thêm) — nghe có vẻ khách sáo nhưng nhiều người Nhật, nhất là người lớn tuổi, thấy không chuẩn.
Từ vựng quan trọng
- 接客用語せっきゃくようご
- Thuật ngữ tiếp khách, ngôn ngữ dịch vụ khách hàng
- 誤用ごよう
- Cách dùng sai, dùng nhầm ngữ pháp hoặc ngữ cảnh
- 違和感いわかん
- Cảm giác cấn cấn, gượng gạo, không tự nhiên
Ba lỗi kinh điển tại quầy thu ngân
Lỗi thứ nhất: 「1000円からお預かりします」. Chữ から (từ) chỉ nơi xuất phát. Khi nhận tờ 1000 yên của khách, bạn nhận đúng 1000 yên chứ không phải nhận "từ 1000 yên". Câu chuẩn là: 「1000円お預かりいたします」. Lỗi thứ hai: 「こちらコーヒーになります」. Cà phê đã là cà phê rồi, đâu có biến hình từ thứ gì khác mà dùng になります (trở thành)! Câu đúng phải là: 「こちらコーヒーでございます」.
お会計は合計で1500円でございます。
Hóa đơn tổng cộng của quý khách là 1500 yên ạ. (Không dùng 1500円になります)
2000円お預かりいたします。500円のお返しでございます。
Em nhận của quý khách 2000 yên ạ. Em gửi lại 500 yên tiền thừa. (Không dùng 2000円から)
Lỗi thì quá khứ giả tạo 「よろしかったですか」
Khi đưa đồ cho khách xác nhận ngay tại quầy, nhân viên thường hỏi: 「ご注文は以上でよろしかったでしょうか」. Khách đang ở ngay trước mặt, việc đang diễn ra, vậy tại sao lại dùng thì quá khứ よろしかった? Nhiều người nghe thấy gượng. Khi xác nhận việc hiện tại, hãy dùng 「よろしいでしょうか」. (Xác nhận lại điều khách đã nói từ trước, như lịch đặt bàn hôm qua, thì dạng quá khứ có lý do hơn.)
ご注文のお品はこちらでよろしいでしょうか。
Các món quý khách đã chọn như thế này đã đúng chưa ạ? (Không dùng よろしかったでしょうか)
Chuẩn hóa ngôn ngữ khi bước vào công sở
Baito-keigo có thể được châm chước ở quán ăn nhanh, nhưng khi bạn bước chân vào các doanh nghiệp Nhật Bản chính quy, việc giữ thói quen nói này sẽ khiến bạn bị đánh giá là thiếu chuyên nghiệp. Hãy chủ động rà soát và loại bỏ chúng ngay từ hôm nay.