ไวยากรณ์ภาษาญี่ปุ่น
可能形 (potential form) แปลว่าอะไร? ไวยากรณ์ N4
可能形 (potential form) แปลว่า สามารถ ~ / ~ เป็นได้
| ระดับ (โดยประมาณ ตามกรอบ JLPT) | N4 |
|---|---|
| โครงสร้าง | V(ศักยภาพ) ます／ません N が V(ศักยภาพ) |
| โรมาจิ | kanō-kei |
| ความหมาย | สามารถ ~ / ~ เป็นได้ |
การเชื่อม
| Setelah diubah | Kata kerja potensial selalu menjadi kata kerja GOLONGAN 2: かける → かけます、かけない、かけて |
|---|---|
| Golongan 1 (godan) | Ubah bunyi akhir baris う ke baris え lalu tambah る: かく → かける、のむ → のめる、はなす → はなせる、まつ → まてる |
| Golongan 2 (ichidan) | Buang る tambah られる: たべる → たべられる、みる → みられる |
| Golongan 3 (tak beraturan) | する → できる、くる → こられる |
วิธีใช้
เมมบิการากัน เกมัมปวน ดิริ เซนดิริ หรือ คอนดิซิ เคดาน ยัง เมมุงกิงกัน มะละกาคูกัน เซสัวตู.
- รูปสามารถเปลี่ยนคำกริยาแสดงการกระทำ ให้กลายเป็นคำกริยาแสดงสภาพว่า "ทำได้" และเนื่องจากเป็นคำกริยาแสดงสภาพ คำช่วยชี้กรรมจึงมักเปลี่ยนจาก を เป็น が: 「日本語を話します」→「日本語が話せます」
- กริยากลุ่ม 1 ผันได้ง่ายตามตาราง: เปลี่ยนเสียงสระท้ายเป็นแถว え ผู้เรียนระดับเริ่มต้นมักลืมไปว่าหลังจากผันเป็นรูปสามารถแล้ว คำกริยาทั้งหมดจะผันต่อเหมือนกริยากลุ่ม 2 ทันที (เนื่องจากลงท้ายด้วย える／られる) ดังนั้นรูปปฏิเสธจึงเป็น かけない ไม่ใช่ かけらない
- กริยากลุ่ม 2 รูปที่ถูกต้องตามหลักคือ たべられる แต่ในภาษาพูดในชีวิตประจำวันคนญี่ปุ่นมักตัดย่อเหลือ たべれる (เรียกว่า ら抜き言葉 — "การพูดละเสียง ら") แม้จะได้ยินบ่อยมาก แต่สำหรับการสอบ JLPT หรือการเขียนอย่างเป็นทางการ ยังคงต้องใช้รูป たべられる
- ส่วนคำว่า する ไม่ผันตามกฎปกติ แต่จะเปลี่ยนรูปเป็น できる ไปเลย ซึ่งเป็นรูปที่ใช้บ่อยที่สุด: 「運転できます」「予約できます」
ตัวอย่าง
私は自転車に乗れます。
I can ride a bicycle.
姉は英語の新聞が読めます。
My older sister can read English newspapers.
今日は忙しいので、パーティーに行けません。
I am busy today, so I cannot go to the party.
ข้อควรจำ
- รูปสามารถใช้ได้ทั้งกับความสามารถของตนเอง (ว่ายน้ำเป็น) และสถานการณ์หรือโอกาสเอื้ออำนวย (วันนี้ไปได้)
- คำกริยาที่มีความหมายแสดงความสามารถหรือสภาพอยู่แล้วในตัว เช่น 分かる, 見える, 聞こえる จะไม่นำมาผันเป็นรูปสามารถซ้ำอีก
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
-
ผิด日本語が話せるます。
ฉันสามารถพูดภาษาญี่ปุ่นได้
ถูก日本語が話せます。
เมื่อผันเป็นรูปสามารถแล้วจะกลายเป็นกริยากลุ่ม 2 (話せる): หากต้องการเติม ます ให้ตัด る ออกแล้วต่อด้วย ます (話せ＋ます) ห้ามคงรูป 話せる ไว้แล้วเติม ます (ส่วนคำช่วยชี้กรรมมักเปลี่ยนจาก を → が ทั้งนี้การใช้ を ก็ยังถูกต้องโดยเฉพาะเมื่อต้องการเน้นกรรม แต่ข้อสอบ N4 มักเลือกใช้ が)
-
ผิด本が読めらない。
ฉันอ่านหนังสือไม่ได้
ถูก本が読めない。
เมื่อผันเป็นรูปสามารถแล้ว 読める จะกลายเป็นกริยากลุ่ม 2 → การทำเป็นรูปปฏิเสธจึงทำได้โดยตัด る แล้วเติม ない ได้เลย ข้อผิดพลาดนี้มักเกิดจากการจำสับสนว่า られる เป็นคำติดกันที่แยกไม่ได้
เทคนิคการสอบ
- The JLPT often sets a trap with 話せます／話されます — 話される is PASSIVE, not potential.
- Remember できる is the potential form of する; there is no しれる.