～ってば／～ったら ဆိုတာ ဘာလဲ? ဂျပန်သဒ္ဒါ N3

ပုံစံပြောင်းပုံ

အသုံးပြုပုံ

ရင်းနှီးသော စကားပြောတွင် ပြောပြီးသားစကားကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြန်ပြောရ၍ စိတ်မရှည်သည့်အခါ သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ဦးကို ချစ်စနိုး အပြစ်တင်သည့် အငွေ့အသက်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည့်အခါ သုံးသည်။

• 「～ってば」 (「と言えば」 မှ အတိုကောက်) နှင့် 「～ったら」 (「と言ったら」 မှ အတိုကောက်) တို့ကို ရင်းနှီးသော စကားပြောတွင် တစ်ဖက်လူအပေါ် စိတ်မရှည်သည့်အခါ၊ အနည်းငယ် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်သည့်အခါ သို့မဟုတ် ချစ်စနိုး ညည်းညူသည့်အခါ သုံးသည်။
• ရိုးရိုးပုံစံဝါကျနောက်တွင် လိုက်သည့်အခါ 「～ってば」 ရော 「～ったら」 ပါ ပြောခဲ့ပြီးသားစကား သို့မဟုတ် တစ်ဖက်လူ ချက်ချင်းနားလည်/လုပ်ဆောင်စေလိုသော အချက်ကို အလေးပေးသည့် ဝါကျအဆုံးသတ် ပစ္စည်းအဖြစ် သုံးသည်- “… လို့ ပြောနေတယ်လေ!” (ဥပမာ- 「もう分かったってば」「早くしなさいったら」「もういいったら」)။ ဝါကျနောက်တွင် လိုက်သော 「～ったら」 သည် ပို၍ စိတ်မရှည်၊ စိတ်တိုသည့် အငွေ့အသက်ပါလေ့ရှိပြီး မိခင် သို့မဟုတ် လူကြီးက ကလေးကို လောဆော်သည့်စကားတွင် အတွေ့ရများသည်။ ဝါကျအဆုံးရှိ な-နာမဝိသေသနနှင့် နာမ်တို့တွင် 「だ」 ကို ဆက်ထားနိုင်သလို ဖြုတ်၍လည်း သုံးနိုင်သည်။
• လူပုဂ္ဂိုလ်ပြနာမ်နောက်တွင် တိုက်ရိုက်ကပ်သည့်အခါ 「～ってば」 နှင့် 「～ったら」 ကို အာရုံမစိုက်သော တစ်ဖက်လူအား လှမ်းခေါ်ရန် (「ちょっと、兄さんってば！」— ဟဲ့၊ အစ်ကိုကြီး!) သုံးပြီး၊ အထူးသဖြင့် 「N + ったら」 ကို တတိယလူတစ်ဦးထံ “အဲဒီ … ကတော့ တကယ်ပါပဲ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ညည်းညူပြောဆိုသည့် ဝါကျအစ၌ အလွန်အသုံးများသည် (「うちの弟ったら、また鍵を忘れたのよ」— ငါတို့မောင်လေးကတော့ တကယ်ပါပဲ၊ သော့မေ့ကျန်ခဲ့ပြန်ပြီ)။
• လက်တွေ့သုံးစွဲမှု သတိပေးချက်- ဤပုံစံသည် လောဆော်ခြင်း၊ အပြစ်တင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရင်းနှီးစွာ ညည်းညူခြင်း အငွေ့အသက်ပါဝင်သည် (register: casual)။ အထက်လူကြီး၊ လေးစားရမည့် လူကြီးမိဘ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းဖက်များနှင့် လုံးဝမသုံးရပါ၊ သုံးမိပါက ရိုင်းစိုင်းရာကျသည် (လုပ်ငန်းခွင်တွင် 「恐れ入りますが、先ほど申し上げました通り…」 ကို သုံးရမည်)။

ဥပမာများ

• もう、さっきから何(なん)度(ど)も大丈夫(だいじょうぶ)だってば。

  တကယ်ပါပဲ၊ ခုနကတည်းက အကြိမ်ကြိမ် ကိစ္စမရှိပါဘူးလို့ ပြောနေတယ်လေ။

• うちの弟(おとうと)ったら、大事(だいじ)な傘(かさ)をまた電車(でんしゃ)に忘(わす)れたんだよ。

  ငါတို့မောင်လေးကတော့ တကယ်ပါပဲ၊ အရေးကြီးတဲ့ထီးကို ရထားပေါ်မှာ မေ့ကျန်ခဲ့ပြန်ပြီ။

• あと五分(ごふん)で必(かなら)ず起(お)きるってば、もう少(すこ)しだけ寝(ね)かせてよ。

  နောက်ငါးမိနစ်နေရင် သေချာပေါက် ထပါမယ်လို့ ပြောနေတယ်လေ၊ နည်းနည်းလေးပဲ ထပ်အိပ်ခွင့်ပေးပါဦး။

မှတ်ထားရန်

• 「～ってば」 နှင့် 「～ったら」 နှစ်မျိုးလုံးကို လူပုဂ္ဂိုလ်ပြနာမ်နောက်တွင်ရော ဝါကျနောက်တွင်ပါ စိတ်မရှည်ကြောင်း အလေးပေးရန် သုံးနိုင်သည်။ တတိယလူထံ တစ်စုံတစ်ဦးအကြောင်း ညည်းညူရန် ဝါကျအစချီသည့်အခါ (“အဲဒီ … ကတော့ တကယ်ပါပဲ”) 「N + ったら」 ကို ပိုသုံးလေ့ရှိပြီး၊ ဝါကျအဆုံး၌ လောဆော်သည့်အခါ 「～ったら」 သည် ပို၍ စိတ်တိုသည့် အငွေ့အသက်ပါကာ လူကြီး/မိခင်က ကလေးကို ပြောရာတွင် သုံးလေ့ရှိသည်။

မကြာခဏ မှားတတ်ချက်များ

• မှားもう分(わ)かりましたってば。

  နားလည်ပါပြီလို့ ပြောနေတယ်လေ (ယဉ်ကျေးသောပုံစံဖြင့် ပြောခြင်း)။

  မှန်もう分(わ)かったってば。

  「～ってば」 ရှေ့တွင် ရိုးရိုးပုံစံ (分かった) ကို သုံးပြီး ယဉ်ကျေးသောပုံစံ 「～ました／～ます」 နှင့် မတွဲသုံးပါ။

• မှား課長(かちょう)ってば、さっきの書類(しょるい)に早(はや)く印鑑(いんかん)を押(お)してください。

  ဌာနမှူးကလည်း တကယ်ပါပဲ၊ စောစောက စာရွက်စာတမ်းမှာ မြန်မြန် တံဆိပ်တုံးထုပေးပါဦး။

  မှန်課長(かちょう)、恐(おそ)れ入(い)りますが、先(さき)ほどの書類(しょるい)にご捺印(なついん)をお願(ねが)いいたします。

  「～ってば」 သည် စိတ်မရှည်ဘဲ ရင်းနှီးစွာ လောဆော်သည့် အငွေ့အသက်ပါသောကြောင့် ရုံးတွင် အထက်လူကြီး (課長) ကို ခေါ်ရန် လုံးဝမသုံးရပါ။

စာမေးပွဲအတွက် အကြံပြုချက်

• JLPT N3 သဒ္ဒါနှင့် အကြားစွမ်းရည် မေးခွန်းများတွင် ဝါကျအတွင်း တည်နေရာကို သတိပြုပါ- ဝါကျအစရှိ 「N + ったら」 သည် များသောအားဖြင့် မှတ်ချက်ချ/ညည်းညူသည့်စကား (“အဲဒီ N ကတော့ တကယ်ပါပဲ…”) ကို အစပျိုးလေ့ရှိပြီး၊ ဝါကျအဆုံးရှိ 「～ってば／～ったら」 သည် တစ်ဖက်လူ နားမထောင်သေးသည့်အခါ စိတ်မရှည်စွာ ပြန်ပြောရန် သို့မဟုတ် လောဆော်ရန် သုံးသည်။

ဆက်စပ်ပုံစံများ

• ～って（～という・～とは）
• ～といえば
• ～といったら