ไวยากรณ์ภาษาญี่ปุ่น
使役形 (causative form) แปลว่าอะไร? ไวยากรณ์ N4
使役形 (causative form) แปลว่า ทำ/ให้ใครสักคนทำ ~
| ระดับ (โดยประมาณ ตามกรอบ JLPT) | N4 |
|---|---|
| โครงสร้าง | A ฮะ B に วี(เกาซาติฟ)（กะตะ เกอร์จา ยัง ปุนยา を） A ฮะ B を V(เกาซาติฟ)（กะตะ เกอร์จา ทันปะ を） |
| โรมาจิ | shieki-kei |
| ความหมาย | ทำ/ให้ใครสักคนทำ ~ |
การเชื่อม
| Setelah diubah | Selalu menjadi kata kerja GOLONGAN 2: 行かせる → 行かせます、行かせて |
|---|---|
| Golongan 1 (godan) | Ubah bunyi akhir baris う ke baris あ lalu tambah せる: いく → いかせる、まつ → またせる、かう → かわせる (う → わ) |
| Golongan 2 (ichidan) | Buang る tambah させる: たべる → たべさせる、おぼえる → おぼえさせる |
| Golongan 3 (tak beraturan) | する → させる、くる → こさせる |
วิธีใช้
โอรัง ยัง เลบิห์ ติงกี เมมักซา และ เมนกิซินกัน ยัง เลบิห์ เรนดะห์ มะละกากูกัน เซซัวตู.
- รูปสั่ง / ให้ทำ แสดงถึงความสัมพันธ์แบบบน–ล่าง: ผู้มีอำนาจหรือฐานะสูงกว่า (พ่อแม่, คุณครู, หัวหน้า) สั่งหรือให้ผู้ที่อยู่ใต้บังคับบัญชาทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ในทางกลับกัน การพูดว่า "ฉันสั่งให้หัวหน้าทำ..." ถือว่าไม่เหมาะสมตามมารยาทสังคม เว้นแต่เป็นการเล่าเหตุการณ์เฉพาะเจาะจง
- คำช่วยจะขึ้นอยู่กับตัวคำกริยาเดิม หากคำกริยามีกรรมที่ใช้ 「を」 อยู่แล้ว (เช่น 本を読む) ผู้ถูกสั่งจะต้องใช้คำช่วย 「に」: 「先生は学生に本を読ませました」 หากคำกริยาเดิมไม่มี 「を」 (เช่น 行く、帰る、走る) ผู้ถูกสั่งจะใช้คำช่วย 「を」 (คำอกรรมกริยาอาจใช้ 「に」 ได้เช่นกันหากต้องการเน้นว่า "อนุญาตตามความต้องการของผู้นั้น" แต่มาตรฐานข้อสอบ N4 คือ 「を」): 「先生は学生を帰らせました」 นี่เป็นกฎตายตัวที่ต้องจำให้แม่น
- ความหมายแบ่งออกเป็น 2 แง่มุมหลัก: (1) บังคับให้ทำ — 「母は私に部屋を掃除させました」 (แม่บังคับให้ฉันทำความสะอาดห้อง ทั้งที่ฉันไม่อยากทำ); (2) อนุญาตให้ทำ — 「父は妹を留学させました」 (พ่ออนุญาตให้น้องสาวไปเรียนต่อต่างประเทศตามที่เธอต้องการ) บริบทและคำกริยาจะเป็นตัวตัดสินว่าหมายถึงแง่มุมใด
- เมื่อต้องการสื่อความหมายว่า "อนุญาตให้ทำ" อย่างชัดเจน คนญี่ปุ่นมักนำรูปกริยานี้ไปรวมกับ ～てあげる／～てくれる: 「子供に好きな本を読ませてあげました」 (ฉันอนุญาตให้ลูกอ่านหนังสือที่เขาชอบ)
- เนื่องจากโครงสร้างนี้แสดงถึงอำนาจ หากใช้ผิดที่ผิดทางจะฟังดูหยิ่งยโสมาก หากต้องการขออนุญาตทำสิ่งใด ต้องใช้รูป ～(さ)せてください (ดูไวยากรณ์ N4-025) ไม่ควรใช้รูปกริยาสั่ง/ให้ทำนี้พูดออกไปตรงๆ
ตัวอย่าง
母は毎日私に野菜を食べさせます。
My mother makes me eat vegetables every day.
部長は田中さんを大阪へ行かせました。
The department head sent Mr. Tanaka to Osaka.
父は妹に好きな大学を選ばせました。
My father let my younger sister choose the university she liked.
ข้อควรจำ
- In companies, subordinates talking about their own actions often use the humble form ～させていただきます (beyond N4 scope but heard very often).
- させる is the causative form of する, NOT しさせる.
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
-
ผิด先生は学生を本を読ませました。
คุณครูให้นักเรียนอ่านหนังสือ
ถูก先生は学生に本を読ませました。
คำกริยา 読む มีกรรมที่ชี้ด้วย を อยู่แล้ว (本を) และในประโยคหนึ่งไม่สามารถมีคำช่วย を ซ้อนกันสองตัวสำหรับกริยาเดียวกันได้ → ผู้ถูกสั่งจึงต้องชี้ด้วย に ตามกฎ N4: หากกริยาเดิมมี を → ชี้คนด้วย に; หากกริยาเดิมไม่มี を (เช่น 帰る, 行く, 走る) → ชี้คนด้วย を (先生は学生を帰らせました) ผู้เรียนมักเผลอใช้คำช่วยเดียวกันในทุกกรณี
-
ผิด母は私に野菜を食べらせました。
แม่บังคับให้ฉันกินผัก
ถูก母は私に野菜を食べさせました。
คำกริยากลุ่ม 2 ผันเป็นรูปสั่ง/ให้ทำโดยตัด る แล้วเติม させる (食べる → 食べさせる) ไม่ใช่ らせる (食べらせる) ผู้เรียนมักจำสับสนกับ られる ของรูปสามารถ／ถูกกระทำ
เทคนิคการสอบ
- กาลครั้งหนึ่ง: kata kerja dengan を → orang yang disuruh memakai に; กะตะ เกอร์จา ทันปะ を → โอรัง ยัง ดิซูรูห์ เมมาไก をอินิ ติติก โซซัล โนมอร์ satu tentang 使役.